جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى

658

تحفة الملوك ( فارسى )

آن‌ها محقق و ثابت است ، خود را از فيوضات آن‌ها صاحب سهم و نصيب گرداند و بىسهم نسازد . و به آداب و اوراد و اعمال و ادعيهء ماثورهء آن‌ها ايضا قيام نمايد . و بعد از فراغ از تعقيب نماز صبح و طلوع آفتاب ، هركسى و صاحب شغلى به شغل خود مشغول بشود . پس اگر آن‌كس عالم يا متعلم است هرآينه بايد كه مشغول به تعليم و تعلم خود باشند ؛ يعنى به افاده و استفادهء علومى كه نافع و به كار آخرت بيايد از معارف يقينيه و اخلاق نفسانيه و حدود شرايعيّه و مقدمات آن‌ها كه سابقا ذكر آن‌ها نموده شد . و در احاديث رسيده است كه « طلب العلم فريضة على كل مسلم » ، يعنى طلب علم ، واجب خدايى است بر هر مسلمانى . و رسيده است كه « انّ اللّه يحب بغاة العلم » « 1 » ، يعنى خداوند دوست مىدارد طالبان علم را . و رسيده است كه ترجيح دارد مداد اهل علم بر دماى شهدا . « 2 » و رسيده است كه ملائكه فرش مىنمايند بال خود را از براى طالبان علم . « 3 » و رسيده است كه اشتغال به علم ، افضل از هزار ركعت نماز و از حاضر شدن هزار جنازه و از عيادت هزار مريض و از قرائت قرآن است . « 4 » و اگر آن‌كس از مشغولين به امور عامهء مردمان است ، مثل قاضى و مفتى و حاكم و سلطان و والى و ساير تبعهء ايشان ، از كاتب و حافظ و محتسب و محاسب و امثال ايشان ، پس مشغول به امور ايشان باشد . و اگر از غير اين‌ها است و از اهل كسب و صنعت و حرفه است ، پس مشغول به شغل و به كسب خود باشد . و اگر از اهل كسب و صنعتى نمىباشد و او را شغل مخصوصى نيست ، پس مشغول به محاسن افعال و محامد اعمال ، مثل عيادت بيماران و تشييع جنازه‌ها و اعانت مردمان و قضاى حوائج ايشان و حضور مجلس علم و قرائت قرآن و زيارت صلحا و اتقيا و زيارت مقابر و مزار ايشان و امثال اين‌ها ، بشود .

--> ( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 30 ، ح 1 و ص 31 ، ضمن ح 5 . ( 2 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 284 ، رقم 849 با اندكى تفاوت با آن‌چه در امالى طوسى ، ص 521 ، رقم 1149 / 56 آمده و الحديث هكذا : « اذا كان يوم القيامة وزن مداد العلماء بدماء الشهداء فيرجح مداد العلماء على دماء الشهداء » ، ولى در منابع اهل سنت حديث اين‌طور آمده : « مداد العلماء افضل من دماء الشهداء » ؛ مثل كشف الخفاء ، ج 2 ، ص 262 ، رقم 2276 و فوائد المجموعة ، ص 287 ، رقم 53 و ص 308 ، رقم 54 . ( 3 ) . منية المريد ، ص 103 و 107 و 108 . ( 4 ) . روضة الواعظين ، ص 17 .